Serbest Radikaller ve Antioksidanlar

Serbest Radikaller ve Antioksidanlar

Serbest radikaller ve antioksidanlarla ilgili hemen her gün basında birçok yazıyla karşılaşıyoruz. Hatta biz bile sizleri, Bambum Blog’da antioksidan içerikli besinlere teşvik ediyoruz. Peki, nedir bu serbest radikaller ve antioksidanlar?

Bildiğiniz gibi vücudumuz hücrelerden, hücreler ise atomlardan oluşuyor. Atomun temel birimleri ise, proton, nötron ve elektronlardır. Lise fizik derslerinden son hatırlatma daha, protonlar pozitif yüke, elektronlar negatif yüke sahipken, nötronlar ise nötrdür. Mıknatıs gibi birbirini çeken protonlar ve elektronlar hücrenin bağlı ve sağlam durmasını sağlarlar. Vücut moleküllerimizi oluşturmak içinse, iki ya da daha fazla atom birbirine bağlanmaya çalışır. Sürekli o bağlantıyı ararken, eğer vücudunuzda dolaşan bir serbest radikal varsa, onu diğer birleşmeye çalışan atom zannederek, asıl sorunun başladığı hatalı bağlanmayı yaparlar. Bunun sonucunda da yine çok fazla gündem de olan oksidatif stress ya da oksidatif hasar oluşumuna yol açarlar.

Serbest radikaller elektronla birleşmeye çalışan atom gruplarıdır ve bağlantıyı yakaladıkları andan itibaren ciddi yapısal hasarlara ve büyük hücresel yıkımlara neden olurlar. Kısaca vücudumuza farklı yollarla aldığımız zararlı maddeler diyebileceğimiz serbest radikaller, moleküllerimize bağlanarak hücrelerimize zarar verir ve iltihaplanmaya neden olan zincir reaksiyonları oluşturur.

Eğer doğru düzgün beslenen biriyseniz antioksidanlar devreye girerek bu yıkıma engel olurlar. Antioksidanlar, serbest radikallerin sağlıklı hücrelere bağlanmasını önleyerek, hatta zararlı etkilerini yok ederek, bir başka değişle serbest radikallerle savaşarak sağlığımızı korumaya çalışırlar.

“Çok teknik terimlerle anlattınız bir şey anlamadım” diyorsanız, bir de konuyu şu şekilde modelleyerek anlatım. Diyelim ki bir ev var, evin içinde bir şömine ve önünde de bir halı. Şömine yanarken kıvılcımlardan bir parça halının üzerine düşer ve halının bir noktasını yakar, eritir. Eğer çok yıpranmış ya da iyi, yangına dayanıklı bir iple dokunmamış halıysa, yangın diğer ilmeklere de sıçrayacak, tüm halıyı, hatta etrafındaki mobilyaları ve tüm evi yakıp geçecektir. Erken müdahale ederseniz, ayağınızla basar kıvılcımın büyümesini engellersiniz. Tutuşmuşsa üzerine su atar yangını söndürmeye çalışırsınız. İşte bu modelleme de evi bedenimiz, kıvılcımı molekül olmaya çalışan atomlarımız, yangını ise serbest radikaller olarak tanımlayabiliriz. Küller oksidatif hasar, su ise antioksidanlar olacaktır.

Tıp bilimi serbest radikallerin neden olduğu rahatsızlıklara dejeneratif hastalıklar diyor ve bu hastalıklardan en iyi bildiğimiz kanserdir. Kan damarlarınıza serbest radikal hasarı varsa kalp hastası olursunuz, gözlerinizde serbest radikal hasarı varsa, katarakt olursunuz, beyinde ise Alzheimer ya da demans olursunuz, meme de ise meme kanseri olursunuz diye uzayıp giden bir listeden bahsediyoruz.

Vücudumuzun kahramanı antioksidanlar, katili ise serbest radikallerdir diyebiliriz. Bu sebeple zararlı ultra viyole güneş ışınlarından, radyasyondan,  atmosfer kirliliğinden, sigara ve sigara dumanından, stresten ve sağlıksız beslenme ürünlerinden uzak durmak gerekiyor. Yaşasın antioksidanlar!

serbest radikaller ve antioksidanlar Serbest Radikaller ve Antioksidanlar

 

Etiketler: , ,